BÖLÜM 2

Biliyor musun, aslında gemiler binlerce yıldır var. Ta taş devrine kadar uzanıyor bu iş. O zamanlar insanlar büyük ihtimalle bir ağacı oyarak nehirden karşıya geçmenin bir yolunu bulmuşlar. Zamanla metal aletler çıkmış, böylece sadece kütüklerle değil, tahtayı kesip şekil vererek daha düzgün tekneler yapabilmeye başlamışlar.

Sonra Fenikeliler sahneye çıkıyor — şu anki Lübnan kıyılarında yaşayan denizci bir halk. Onlar, 3500 yıl önce bile Akdeniz’in her yerinde ticaret yapıyorlarmış. İngiltere’nin güneybatısındaki Cornwall’dan kalay ve bakır taşıyorlarmış. Aynı şekilde, Basra Körfezi’ndeki Araplar da tekneleriyle (onlara "dhow" deniyor) Hindistan’a ve Güney Afrika’ya kadar ticaret yapıyormuş. Hatta bu "dhow" tipi teknelerin tasarımı 3000 yıldır neredeyse hiç değişmemiş. Tek fark, şimdilerde içine büyük bir dizel motor eklenmiş olması.

Batı Avrupa’da ise 20. yüzyılın başlarına kadar gemiler hâlâ tahtadan yapılıyordu. Tasarımlar yıllar içinde gelişti ve en hızlı “clipper” tipi gemilere kadar ulaştı. Hatta o meşhur Cutty Sark hâlâ Londra’da, Greenwich’te bir kuru havuzda duruyor. Ama sonra sanayi devrimiyle işler değişti. 1800’lerin ortalarında iki büyük yenilik geldi: biri, demir kullanarak gövde yapabilme; diğeri ise buhar gücüyle gemileri hareket ettirme. İlk başta demir iskelet üzerine tahta kaplama yapılmış, sonra tamamen demirden gemilere geçilmiş. Ardından Bessemer adında biri demiri çeliğe dönüştürürken içindeki karbon oranını kontrol edebilen bir sistem geliştirmiş. Bu sayede sağlam ve kaliteli çelik üretimi başlamış ve demir gemilerin yerini perçinli çelik gemiler almış.

İkinci Dünya Savaşı sırasında ise Amerika “Liberty” denilen ilk tamamen kaynaklı gemileri üretmiş. Evet, pek çok problemi varmış bu gemilerin, özellikle kaynak teknolojisi çok gelişmiş değilmiş o zaman. Ama hızlı ve ucuz yapılabiliyorlarmış. Sonra kaynak teknolojisi hızla gelişmiş ve artık gemi tersanelerinden “perçin çeteleri” tamamen yok olmuş.

Ve tabii artık işler daha da farklı. 20. yüzyılın başından itibaren gemiler belli görevler için özel olarak tasarlanmaya başlanmış. Mesela; petrol tankerleri, dökme yük gemileri, kimyasal madde taşıyıcıları, gaz gemileri, yolcu gemileri, feribotlar, konteyner gemileri, buzdolaplı gemiler... Liste uzar da uzar!